Odlewanie złota

W klasycznym filmie z lat 60. o przygodach Jamesa Bonda pod tytułem Goldfinger pojawia się scena, w której bohaterowie z dużą łatwością, jedną ręką podnoszą sztabki złota. Trudno posądzać całą bondowską serię o przesadny realizm, ale nawet w tak niewinnej scenie wkradła się pewna nieścisłość. Otóż waga najbardziej powszechnej sztabki złota to ponad 12 kilogramów! A złoto oraz tworzone z niego odlewy kryją przed nami jeszcze sporo tajemnic.

Warto przyjrzeć się odlewaniu złota krok po kroku, by mieć świadomość, że zanim do naszych rąk trafi element złotej biżuterii, kruszec poddawany jest wielu procesom. Początek to oczywiście wydobycie złota w kopalni, metodami górniczymi. Wydobyte cząstki są rozdrabniane oraz mielone, a następnie przetapiane w sztaby. Kolejnym etapem jest oczyszczanie w zakładach rafineryjnych. 

Areną kolejnych działań jest mennica. By powstały mniejsze, znormalizowane sztabki z wybitą próbą, sztaba jest z powrotem rozdrabniana, a uzyskany w ten sposób surowiec trafia do topielni. Tam w piecu indukcyjnym rozgrzanym do temperatury 1064 stopni Celsjusza złoto jest przetapiane. Płynny metal przelewa się do kokili, czyli trwałych form odlewniczych, a następnie studzi i przekazuje do cechowania.

Dlaczego złoto jest materiałem tak pożądanym i cennym? Z pewnością tajemnica nie tkwi jedynie w trudnym dostępie do surowca, ale przede wszystkim w jego właściwościach. Złoto cieszy oko nie tylko znawców biżuterii, ale większości z nas. Wykazuje się przy tym odpornością na wilgoć i korodowanie. Czynniki atmosferyczne nie są złotu straszne, stąd biżuteria z tego kruszcu charakteryzuje się wyjątkową trwałością. Należy jednak pamiętać, że złoto – wbrew pozorom – należy do bardzo plastycznych metali, dlatego dla zwiększenia jego trwałości biżuteria ze złota wykonywana jest często ze stopów tego metalu szlachetnego ze srebrem, palladem, niklem, miedzią… Zawartość czystego złota w takim przetopie określa cecha: najbardziej powszechną jest 0,585 (14K) i 0,750 (18K), czyli zawierająca 58,5% złota lub odpowiednio 75% złota. Najgorszej jakości i najtańszą biżuterię wykonuje się w próbie 0,333 (8K). Ozdoby z czystego złota należą do rzadkości i – co oczywiste – osiągają bardzo wysokie ceny, ale w próbach 20K i 21K występują powszechnie w krajach azjatyckich i arabskich.

Gorączka złota nie jest zjawiskiem przypisanym jedynie XIX-wiecznym Stanom Zjednoczonym, kiedy to na tereny, na których dokonano odkryć złóż metali szlachetnych, ściągali niezliczeni osadnicy. Zafascynowanie złotem charakteryzowało już ludy starożytne, na Nizinie Mezopotamskiej czy Egipcie, którego część nazwano Nubią, czyli Krainą Złota (nub = złoto). Dziś wiemy, że właśnie przedstawiciele tej starożytnej cywilizacji już około 5500 lat temu używali złota na potrzeby tworzenia ozdób. Nie chodziło tylko o biżuterię, ale również zdobienia grobowców i piramid czy też elementy insygniów faraonów, a historia złota zapewne jest jeszcze znacznie starsza.

Wartość złota po dziś dzień jest przeliczana na pieniądze, a sam metal stanowi jedną z popularniejszych i pewniejszych inwestycji. Kruszcu jako środka płatniczego zaczęli używać Grecy i Chińczycy. I to właśnie w Państwie Środka w VII wieku przed naszą erą wybito pierwsze złote monety.

Na wartość złotych ozdób wpływ ma również fakt, że zaledwie jedna czwarta światowego wydobycia tego metalu przeznaczana jest na cele jubilerskie. Pozostała większość składowana jest w sejfach jako zabezpieczenie emisyjne.

Kiedy zatem spoglądamy na złoty pierścionek, obrączkę, kolczyki czy naszyjnik, postarajmy się dostrzec w nich nie tylko piękny efekt pracy złotnika czy dowód na uczucie żywione wobec osoby obdarowanej taką biżuterią. Patrząc na choćby najmniejszy złoty element, miejmy świadomość, że stoi za nim wielka historia, odkrycia i zdobycze cywilizacyjne.

Leave a Reply

Your email address will not be published.

Projektowanie i produkcja biżuterii srebrnej i złotej. Odlewnia biżuterii ze srebra i złota.